Dla dzieci i młodzieży

Dzieci uczą się wszystkiego. Przez zabawę, przez obserwację, przez pytania, na które dorośli odpowiadają — albo zbywają. Przez pierwsze historyjki, które słyszą i czytają. Te historyjki zostawiają ślad — bo dziecięcy umysł jest w stanie chłonnym, jakiego dorosły nigdy już nie odzyska.

Pytanie nie jest czy dzieci się uczą. Pytanie jest czego. Czy uczą się, że pieniądze są brudne i podejrzane, czy że są narzędziem, którym można robić dobre rzeczy. Czy uczą się, że przedsiębiorczość to ryzyko dla desperatów, czy że to naturalna ludzka zdolność do tworzenia wartości. Czy uczą się, że świat jest miejscem, w którym się przeżywa, czy miejscem, w którym się działa.

Książki w tej kategorii to odpowiedź Księgi Barneja na to pytanie. Nie ma tu bajek o księżniczkach czekających na ratunek i rycerzach szukających chwały. Są historie o myśleniu, o inicjatywie, o tym, że pomysł i odwaga mogą zmienić sytuację — nawet jeśli masz cztery lata albo jesteś wiewiórką z lasem jako biurem.

Czego szukasz, sięgając po książkę z tej kategorii?

Większość rodziców kupuje dzieciom książki po dwóch kryteriach: czy dziecko zechce słuchać i czy nie będzie nudne do czytania na głos o dziesiątej wieczorem. To są dobre kryteria. Ale najlepsze książki dla dzieci spełniają jeszcze jedno: zostawiają coś, co zostaje długo po tym, jak książka wróci na półkę. Jakiś obraz, jakiś pomysł, jakieś pytanie, które dziecko zada przy śniadaniu tydzień później.

Książki w tej kategorii mają ambicję być właśnie takie. Napisane przez polskich autorów, osadzone w świecie zrozumiałym dla polskiego dziecka, z przesłaniem, które rodzic może spokojnie wzmacniać — bo sam w nie wierzy.

Jakich autorów znajdziesz w tej kategorii i dlaczego akurat tych

Arkadiusz Błażyca "Kot Biznesik" to historia dla najmłodszych o kocie, który zamiast czekać na to, co przyniesie los, postanawia wziąć sprawy w swoje łapy — dosłownie. Błażyca — autor "Doliny Dostatku", wolnorynkowej powieści dla dorosłych — tu pisze dla dzieci, ale z tym samym rdzeniem: że inicjatywa, pomysłowość i działanie mają sens i przynoszą efekty. Bajka dla małych dzieci, która nie infantylizuje rzeczywistości.

Bartłomiej Bilski "Leśna Spółka Wiewióra Albina" to historia o tym, jak zwierzęta leśne zakładają wspólny interes — z podziałem obowiązków, z problemami, z konfliktami i z rozwiązaniami. Dla dziecka, które jeszcze nie wie, czym jest spółka, to po prostu dobra historia. Dla rodzica, który wie — to jest wstęp do rozmowy o współpracy, odpowiedzialności i tym, dlaczego razem można więcej. Rzadka rzecz: książka, którą można czytać dziecku i jednocześnie mieć z niej coś dla siebie jako rozmowę na kolejny dzień.

Paulina Cieszyńska "Złoty Interes Zosi" to historia dziewczynki, która wpada na pomysł biznesowy i go realizuje — z przeszkodami, z niespodziankami i z satysfakcją na końcu. Prosta fabuła, ale przekaz nieoczywisty: że dziewczynka może być przedsiębiorcza, że pomysł można wcielić w życie bez czekania aż ktoś da pozwolenie, i że porażka po drodze jest częścią procesu, nie powodem do rezygnacji.

Kamila Kruk "Kim jesteś?" to książka innego rodzaju — nie o biznesie, ale o tożsamości i o tym, jak ją budować. Pytanie tytułowe jest jednym z najważniejszych pytań, jakie człowiek może sobie zadać — i rzadko ktoś zaczyna je zadawać wystarczająco wcześnie. Dla dzieci i młodszej młodzieży, którzy są w momencie, gdy zaczyna się formować obraz siebie i swojego miejsca w świecie.

Włodzimierz Dembowski "Nowe przygody krasnoludków. Opowieść z przesłaniem dla małych i dużych" to klasyczna forma — krasnoludki, przygody, wyobraźnia — z przesłaniem, które działa na dwóch poziomach jednocześnie. Dla dziecka historia, dla rodzica czytającego na głos — coś do przemyślenia. Najlepsza literatura dziecięca zawsze tak działa.

Arkadiusz Błażyca "Dolina Dostatku" — ta sama "Dolina Dostatku", która jest w kategorii powieści biznesowych i finansów osobistych. Bo dobra powieść o wolnym rynku i tworzeniu wartości jest jednocześnie książką dla starszej młodzieży, która zaczyna myśleć o tym, jak działa świat i jakie ma w nim miejsce. Dla nastolatka, który jest za stary na bajki, a za młody na Misesa — to jest właściwy punkt wejścia.

Na jakim etapie jest Twoje dziecko — co wybrać

Najmłodsze dzieci — Błażyca "Kot Biznesik" i Cieszyńska "Złoty Interes Zosi". Proste fabuły, wyraźne przesłanie, możliwe do czytania wspólnie z komentarzem rodzica.

Dzieci w wieku szkolnym — Bilski "Leśna Spółka Wiewióra Albina" i Dembowski "Nowe przygody krasnoludków". Bardziej rozbudowane fabuły, więcej warstw do rozmowy.

Młodsza młodzież szukająca odpowiedzi na pytania o siebie — Kruk "Kim jesteś?". Dobry punkt wejścia w ważne pytania, zanim zaczną być formułowane przez algorytmy mediów społecznościowych.

Starsza młodzież gotowa na pierwszą prawdziwą powieść o tym, jak działa gospodarka i ludzka inicjatywa — Błażyca "Dolina Dostatku".

Dla kogo są te książki — i dla kogo nie

Są dla rodzica, który rozumie, że wartości przekazane przez historię zostają głębiej niż wartości wyłożone w kazaniu. Dla kogoś, kto chce, żeby jego dziecko dorastało z przekonaniem, że inicjatywa ma sens, że świat nagradza działanie, i że bycie przedsiębiorczym to coś naturalnego i dobrego — nie coś podejrzanego.

Nie są dla rodzica szukającego wyłącznie rozrywki bez przesłania — tu każda książka ma punkt widzenia. Nie są dla kogoś oczekującego klasycznych bajek bez związku z realnym życiem. I nie są dla kogoś, kto uważa, że rozmowy o pieniądzach, biznesie i inicjatywie są nieodpowiednie dla dzieci — bo właśnie brak tych rozmów we wczesnym dzieciństwie jest jedną z głównych przyczyn, dla których dorosłe życie wielu ludzi wygląda tak, jak wygląda.