[EBOOK] Anty-Lewiatan - Radosław Wojtyszyn

Anty-Lewiatan. Doktryna polityczna i prawna Murraya Newtona Rothbarda

Świetnie zorganizowany i kompetentny przewodnik po myśli amerykańskiego filozofa, ekonomisty i publicysty.

Prawdopodobnie pierwszy doktorat w Polsce poświęcony tematyce ściśle libertariańskiej — obroniony w 2012 roku na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Pięć części, jeden system

Największą zaletą tej pracy jest jej konstrukcja. Zamiast wyboru tematów dostajesz uporządkowaną rekonstrukcję całego systemu Rothbarda, od jego źródeł po wnioski końcowe.

• Część pierwsza – omówienie źródeł myśli Rothbarda, w tym zwięzłe, choć wyczerpujące przedstawienie tradycji prawnonaturalnej
• Część druga – rekonstrukcja podstaw systemu: od ekonomii, przez system prawny, po relacje między jednostką a społeczeństwem
• Część trzecia i czwarta – krytyka instytucji państwa oraz najważniejszych państwowych polityk, prowadzona zarówno z pozycji prawnych, jak i ekonomicznych
• Część piąta – Rothbardowska wizja ładu bezpaństwowego

Dlaczego kolejność ma znaczenie

Rothbard bywa czytany wyrywkowo — najczęściej od razu od wniosków, które są najbardziej efektowne.

Prowadzi to do nieporozumień, bo jego stanowisko nie jest deklaracją polityczną, lecz wnioskiem z określonych przesłanek prawnych i ekonomicznych. Praca Wojtyszyna odtwarza tę drogę we właściwej kolejności — i dopiero wtedy widać, gdzie ewentualnie można się z autorem nie zgodzić.

Skąd Rothbard czerpał

Dr Jakub Bożydar Wiśniewski we wstępie wskazuje na tradycje, do których Rothbard świadomie i jawnie nawiązywał:

• Indywidualistyczny anarchizm Lysandera Spoonera
• Myśl socjologiczna Franza Oppenheimera – i jego przeciwstawienie środków ekonomicznych środkom politycznym
• Propozycje Gustave'a de Molinariego – aby w duchu konsekwentnego stosowania zasad klasycznej ekonomii politycznej zlikwidować państwowe monopole prawno-obronne i zastąpić je konkurującymi ze sobą podmiotami rynkowymi

To istotny kontekst. Pokazuje, że Rothbard nie stworzył swojej doktryny w próżni, lecz połączył kilka wcześniejszych tradycji w jeden spójny system — a przewodnik Wojtyszyna pozwala ten rodowód prześledzić.

Praca naukowa napisana przystępnie

Ta książka powstała na podstawie rozprawy doktorskiej, co określa jej charakter: rzetelność aparatu naukowego połączona z uporządkowaniem, jakiego brakuje w publicystyce.

Jednocześnie może służyć za cenne narzędzie dla osób, które chcą pogłębić i uporządkować swoją wiedzę o libertarianizmie — także tych, które sięgają po ten temat po raz pierwszy.

Dla kogo jest ta książka?

• Dla czytelników Rothbarda – którzy chcą zobaczyć jego myśl jako całość, nie jako zbiór tez
• Dla studentów prawa i ekonomii – z pełnym aparatem naukowym
• Dla zainteresowanych libertarianizmem – to najbardziej systematyczne polskie opracowanie
• Dla polemistów – bo krytyka wymaga znajomości pełnej argumentacji
• Dla badaczy myśli politycznej – jako prawdopodobnie pierwszy polski doktorat na ten temat

Na koniec

Rothbard należy do myślicieli, o których wiele osób ma zdanie, a niewiele przeczytało go w całości. Ta książka jest najkrótszą drogą do zmiany tego stanu rzeczy.

Czy znasz argumenty, które odrzucasz — czy tylko ich wnioski?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest książka „Anty-Lewiatan”?

To przewodnik po doktrynie politycznej i prawnej Murraya Newtona Rothbarda, obejmujący źródła jego myśli, rekonstrukcję podstaw jego systemu, krytykę instytucji państwa i państwowych polityk oraz jego wizję ładu bezpaństwowego.

Skąd pochodzi ta publikacja?

Powstała na podstawie rozprawy doktorskiej obronionej przez Radosława Wojtyszyna w 2012 roku na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, prawdopodobnie pierwszej w Polsce poświęconej tematyce ściśle libertariańskiej.

Do jakich tradycji nawiązywał Rothbard?

Jak wskazuje we wstępie dr Jakub Bożydar Wiśniewski, między innymi do indywidualistycznego anarchizmu Lysandera Spoonera, myśli socjologicznej Franza Oppenheimera oraz propozycji Gustave'a de Molinariego dotyczących zastąpienia państwowych monopoli prawno-obronnych konkurującymi podmiotami rynkowymi.

Jak zbudowana jest ta książka?

Z pięciu części: źródła myśli Rothbarda wraz z tradycją prawnonaturalną, rekonstrukcja podstaw jego systemu, dwie części poświęcone krytyce państwa i jego polityk oraz część o wizji ładu bezpaństwowego.

Dla kogo jest ta książka?

Dla osób, które chcą pogłębić i uporządkować swoją wiedzę o libertarianizmie, a także dla studentów prawa i ekonomii oraz badaczy myśli politycznej.