[EBOOK] Niech żyje rewolucja! 150 lat „Zasad ekonomii" Carla Mengera

Niech żyje rewolucja! 150 lat „Zasad ekonomii” Carla Mengera

Urodzony w Nowym Sączu Carl Menger zrewolucjonizował w 1871 roku ekonomię.

Ta książka powstała dla uczczenia stupięćdziesiątej rocznicy publikacji jego przełomowego dzieła — i pokazuje, że rozpoczęta wtedy rewolucja wciąż trwa.

Na czym polegał przełom

W „Zasadach ekonomii” Menger przedstawił nowatorską teorię wyceny dóbr. Ceny zależą według niego od wartości, jaką konkretnym, marginalnym jednostkom dobra przypisują uczestnicy wymian rynkowych.

Ta obserwacja stała się podstawą współczesnej ekonomii — i rozwiązała problem, z którym wcześniejsi ekonomiści nie mogli sobie poradzić.

Kluczowe jest słowo „marginalnym”. Nie wyceniamy dóbr jako kategorii, tylko kolejne, konkretne jednostki w danej sytuacji — i dlatego woda bywa tańsza od diamentów, mimo że jest niezbędna do życia. Wartość okazała się cechą decyzji, a nie rzeczy.

Początek całej tradycji

Wkład Mengera wykracza jednak poza jedną teorię. Stworzony przez niego specyficzny sposób uprawiania ekonomii zapoczątkował całą osobną tradycję naukową, nazywaną austriacką szkołą ekonomii.

To rzadkość: pojedyncze dzieło, które nie tylko rozwiązało konkretny problem, ale ustanowiło metodę stosowaną przez kolejne pokolenia badaczy.

Co znajdziesz w tym tomie

Książka pokazuje, jak dzieło Mengera do dziś pozostaje źródłem żywej, intelektualnej tradycji i inspiruje do badań nad:

• Współczesnymi instytucjami gospodarczymi – i tym, jak powstają
• Zagadnieniami teorii ekonomii – w tym wyceną i wartością
• Metodologią ekonomii – czyli sporem o to, jak w ogóle uprawiać tę naukę
• Historią gospodarczą – oraz jej powiązaniami z teorią

Wiele pokoleń, jeden wniosek

Teksty zebrane w tej książce są dziełem ekonomistów i ekonomistek z różnych pokoleń oraz z różnych ośrodków badawczych.

Ta różnorodność jest w tomie rocznicowym najcenniejsza. Pokazuje, że dorobek Mengera nie jest przedmiotem opieki jednej instytucji ani jednej grupy, lecz punktem odniesienia dla niezależnie pracujących badaczy.

Ze wszystkich rozdziałów płynie przy tym jeden wspólny wniosek: Mengerowska rewolucja jest ciągle żywa.

Polski wątek

Warto podkreślić fakt, który w polskich publikacjach o szkole austriackiej bywa pomijany: Carl Menger urodził się w Nowym Sączu.

To nie jest wyłącznie ciekawostka biograficzna — czyni z niego postać osadzoną także w historii tej części Europy, a nie wyłącznie w wiedeńskim kontekście, z którym zwykle jest kojarzony.

Dla kogo jest ta książka?

• Dla studentów ekonomii – bo teoria wartości krańcowej jest fundamentem całej dyscypliny
• Dla zainteresowanych szkołą austriacką – u jej źródła, a nie w późniejszych wersjach
• Dla badaczy metodologii ekonomii – to jeden z głównych wątków tego tomu
• Dla zainteresowanych historią myśli ekonomicznej – z perspektywy stu pięćdziesięciu lat
• Dla czytelników prac zbiorowych – rozdziały pochodzą od różnych autorów i ośrodków

Na koniec

Rocznicowe publikacje bywają grzecznościowe. Ta jest inna, bo dotyczy teorii, którą nadal się stosuje — i pokazuje, gdzie dokładnie pracuje ona dzisiaj.

Co decyduje o tym, ile jesteś gotów zapłacić — sama rzecz czy sytuacja, w której się znajdujesz?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest ta książka?

To tom wydany dla uczczenia stupięćdziesiątej rocznicy publikacji „Zasad ekonomii” Carla Mengera, pokazujący, że jego dzieło do dziś pozostaje źródłem żywej tradycji intelektualnej i inspiruje badania nad instytucjami gospodarczymi, teorią i metodologią ekonomii oraz historią gospodarczą.

Na czym polegała rewolucja Mengera?

W 1871 roku przedstawił nowatorską teorię wyceny dóbr, zgodnie z którą ceny zależą od wartości przypisywanej przez uczestników rynku konkretnym, marginalnym jednostkom dobra. Ta obserwacja stała się podstawą współczesnej ekonomii.

Jaki jest związek Mengera ze szkołą austriacką?

Stworzony przez niego specyficzny sposób uprawiania ekonomii zapoczątkował całą osobną tradycję naukową nazywaną austriacką szkołą ekonomii.

Kto jest autorem tekstów w tym tomie?

Ekonomiści i ekonomistki z różnych pokoleń oraz z różnych ośrodków badawczych, a ze wszystkich rozdziałów płynie wspólny wniosek: Mengerowska rewolucja jest ciągle żywa.

Gdzie urodził się Carl Menger?

W Nowym Sączu, co czyni go postacią osadzoną także w historii tej części Europy, a nie wyłącznie w kontekście wiedeńskim.