Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu Biblia Tysiąclecia - Biblia

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia

Tego przekładu słuchasz na każdej mszy, nawet jeśli nigdy nie zwróciłeś uwagi na jego nazwę. Zgodnie z dekretem Prymasa Polski Biblia Tysiąclecia jest tłumaczeniem używanym w liturgii Kościoła katolickiego w Polsce — to jej zdania ukształtowały sposób, w jaki kilka pokoleń Polaków słyszy Słowo Boże.

A skoro tak brzmi tekst czytany z ambony, to warto wiedzieć, skąd się wziął i czym różni się wydanie, które trzymasz w ręku.

Przekład z języków oryginalnych, nie z tłumaczenia tłumaczenia

Biblia Tysiąclecia to katolicki przekład dokonany bezpośrednio z języków oryginalnych, zainicjowany przez benedyktynów tynieckich z Krakowa. Prace prowadził zespół biblistów, co przełożyło się zarówno na poziom merytoryczny, jak i językowy całości.

Po raz pierwszy ukazała się w 1965 roku nakładem Wydawnictwa Pallottinum. Za dzień jej wydania przyjmuje się 2 sierpnia 1965 roku, gdy dyrektor Pallottinum ks. Piotr Granatowicz wręczył pierwsze egzemplarze Prymasowi Stefanowi Wyszyńskiemu.

Od tamtej pory język tego przekładu zakorzenił się w polszczyźnie tak głęboko, że kolejne pokolenia tłumaczy podchodzą do niego z ostrożnością — nie chcąc naruszać brzmienia, które stało się dla wiernych naturalne.

Co zmieniło się w wydaniu piątym

Piąte wydanie, które ukazało się w 1999 roku, jest oceniane bardzo dobrze i wprowadza trzy grupy zmian.

• Unowocześnione wstępy i przypisy – wstępy do działów i do poszczególnych ksiąg oraz przypisy dostosowano do osiągnięć naukowych ostatniego trzydziestolecia, a także do potrzeb czytelników szukających w Biblii miejsc równoległych
• Zmiany merytoryczne samego przekładu – wprowadzone w imię większej zgodności z tekstem oryginalnym, zwłaszcza hebrajskim w Starym Testamencie
• Odejście od nadmiernych poprawek według Septuaginty – jej odmienne lekcje zostały przeniesione do przypisów, zamiast wpływać na tekst główny
• Poprawiony i ujednolicony język oraz styl – nad tą warstwą czuwała konsultacja prof. Anny Świderkówny, a nad redakcją panie Janina Dembska, Maria Nowaczyńska i Maria Przybył

Wydawcy formułują cel tych prac bardzo prosto: aby nowe, gruntownie zmienione wydanie piąte jeszcze lepiej niż poprzednie służyło polskiemu czytelnikowi, który pragnie głębiej wnikać w zapisane Słowo Boże.

Dlaczego to ma znaczenie przy wyborze Biblii

Przekładów Pisma Świętego na polski jest wiele i każdy stawia akcent gdzie indziej — jedne na dosłowność, inne na literacką płynność. Biblia Tysiąclecia ma jednak cechę, której nie ma żadna inna: jest oficjalnym tekstem Kościoła katolickiego w Polsce, zatwierdzonym do stosowania w liturgii.

W praktyce oznacza to, że fragment usłyszany w kościele i fragment przeczytany w domu brzmią tak samo. Dla kogoś, kto wraca do niedzielnego czytania albo prowadzi grupę biblijną, jest to różnica nie do przecenienia.

Dla kogo jest to wydanie?

• Dla czytających Pismo Święte codziennie – którym zależy na tekście zgodnym z tym, co słyszą w liturgii
• Dla prowadzących grupy biblijne i katechetów – bo wspólna wersja tekstu porządkuje każdą rozmowę o Piśmie
• Dla studiujących Biblię – ze względu na wstępy, przypisy i odsyłacze do miejsc równoległych
• Dla szukających prezentu na uroczystość religijną – to wydanie od dekad pełni tę rolę w polskich domach
• Dla wracających po latach – gdy chce się przeczytać samemu to, co zna się dotąd wyłącznie ze słuchu

Tekst, który przetrwał swoje pokolenie

Niewiele książek wydanych w Polsce w 1965 roku jest dziś czytanych codziennie. Ta jest — i to nie z powodu przyzwyczajenia, lecz dlatego, że kolejne wydania cierpliwie poprawiały ją tam, gdzie badania biblijne szły naprzód.

Kiedy ostatnio przeczytałeś w całości księgę, którą znasz wyłącznie z fragmentów czytanych w niedzielę?

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest Biblia Tysiąclecia?

Biblia Tysiąclecia to katolicki przekład Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu na język polski, dokonany z języków oryginalnych. Zainicjowali go benedyktyni tynieccy z Krakowa, a po raz pierwszy ukazał się w 1965 roku nakładem Wydawnictwa Pallottinum. Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych polskich przekładów Pisma Świętego.

Czy Biblia Tysiąclecia jest używana w liturgii?

Tak. Zgodnie z dekretem Prymasa Polski Biblia Tysiąclecia jest tłumaczeniem używanym w liturgii Kościoła katolickiego w Polsce, a jej tekst został zatwierdzony jako oficjalny tekst Kościoła katolickiego w Polsce do stosowania w liturgii.

Czym różni się wydanie piąte Biblii Tysiąclecia?

Wydanie piąte ukazało się w 1999 roku i wprowadziło trzy grupy zmian. Unowocześniono wstępy do działów i ksiąg oraz przypisy, wprowadzono zmiany merytoryczne przekładu dla większej zgodności z tekstem oryginalnym, zwłaszcza hebrajskim w Starym Testamencie, a także poprawiono i ujednolicono język oraz styl przekładu.

Jak w wydaniu piątym potraktowano Septuagintę?

W wydaniu piątym odstąpiono od zbyt częstego poprawiania tekstu według Septuaginty. Jej odmienne lekcje zostały podane w przypisach, dzięki czemu tekst główny jest bliższy oryginałowi hebrajskiemu, a czytelnik nadal ma dostęp do wariantów greckich.

Kto pracował nad językiem wydania piątego?

Nad poprawionym i ujednoliconym językiem oraz stylem przekładu czuwała konsultacja prof. Anny Świderkówny, a prace redakcyjne prowadziły Janina Dembska, Maria Nowaczyńska i Maria Przybył.