[EBOOK] Kalkulacja ekonomiczna w socjalizmie - Ludwig von Mises

Kalkulacja ekonomiczna w socjalizmie

Rok 1920. Socjalizm dopiero zaczyna być wdrażany w praktyce, a większość sporu toczy się o to, czy będzie sprawiedliwy.

Ludwig von Mises zadaje inne pytanie: czy w ogóle będzie mógł działać.

Teza, która wywołała jedną z najważniejszych debat w ekonomii

Jak wyjaśnia profesor Jacek Kochanowicz we wstępie, teza Misesa sprowadza się do stwierdzenia, że w gospodarce socjalistycznej nie da się prowadzić rachunku ekonomicznego, a zatem będzie to gospodarka nieefektywna i marnotrawna.

To postawienie sprawy przeniosło dyskusję z poziomu moralnego na techniczny. Adwersarze Misesa nie odrzucali jego argumentu — dowodzili możliwości funkcjonowania systemu, który część z nich określała mianem „socjalizmu rynkowego”.

Sam autor formułuje wniosek bez złagodzeń: „Bez kalkulacji ekonomicznej nie może być mowy o gospodarce. Zatem w państwie socjalistycznym, gdzie kalkulacja taka jest niemożliwa, niemożliwa jest również, w naszym rozumieniu tego słowa, jakakolwiek gospodarka. Racjonalne działanie byłoby tam możliwe w odniesieniu do spraw mało istotnych, ale racjonalna produkcja byłaby niemożliwa”.

Tekst klasyczny z dwóch powodów

Jak zauważa autor wstępu, ten esej jest klasyczny co najmniej z dwóch względów:

• Zawiera w skondensowanej formie ekonomiczną krytykę socjalizmu – całą argumentację w objętości eseju, nie tomu
• Jest punktem wyjścia jednej z ciekawszych debat – jakie przetoczyły się w naukach ekonomicznych

Dla czytelnika oznacza to konkretną korzyść: fundament austriackiej krytyki gospodarki planowej dostajesz w jednym, zwięzłym tekście, a nie rozproszony po kilku grubych książkach.

Trzy formaty

Elektroniczne wydanie „Kalkulacji ekonomicznej w socjalizmie” jest dostępne w trzech formatach: PDF, MOBI i EPUB — do czytania na komputerze, czytniku i telefonie, bez konieczności wybierania jednego urządzenia.

Dla kogo jest ta pozycja?

• Dla zaczynających z Misesem – to jeden z najkrótszych sposobów poznania jego argumentacji
• Dla studentów ekonomii – ze względu na rolę tego tekstu w historii myśli ekonomicznej
• Dla zainteresowanych szkołą austriacką – jako tekst założycielski jednego z jej głównych sporów
• Dla uczestników dyskusji o gospodarce planowej – po obu stronach
• Dla czytających na czytnikach – dzięki dostępności w trzech formatach

Dlaczego ten esej wciąż się czyta

Systemy, o których pisał Mises, w większości już upadły. Jego argument dotyczy jednak nie ideologii, lecz mechanizmu — tego, skąd biorą się informacje potrzebne do podejmowania decyzji gospodarczych.

A to pytanie wraca za każdym razem, gdy ktoś proponuje zaplanować jakiś fragment gospodarki centralnie.

Skąd wiadomo, ile czegoś wyprodukować, jeśli nikt nie zna ceny?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest esej „Kalkulacja ekonomiczna w socjalizmie”?

To esej Ludwiga von Misesa opublikowany pierwotnie w 1920 roku. Autor dowodzi w nim, że w gospodarce socjalistycznej nie da się prowadzić rachunku ekonomicznego, a zatem będzie to gospodarka nieefektywna i marnotrawna.

Dlaczego ten tekst uznaje się za klasyczny?

Jak wyjaśnia profesor Jacek Kochanowicz we wstępie, esej jest klasyczny z dwóch powodów: zawiera w skondensowanej formie ekonomiczną krytykę socjalizmu oraz stanowi punkt wyjścia jednej z ciekawszych debat w naukach ekonomicznych.

Jak odpowiadali krytycy Misesa?

Adwersarze Misesa dowodzili możliwości funkcjonowania systemu, który część z nich określała mianem „socjalizmu rynkowego”. To właśnie ta polemika stała się jedną z ważniejszych debat ekonomicznych XX wieku.

W jakich formatach dostępne jest wydanie elektroniczne?

Elektroniczne wydanie „Kalkulacji ekonomicznej w socjalizmie” jest dostępne w trzech formatach: PDF, MOBI oraz EPUB.