Zmysł Wspólny - Cezary Kaźmierczak

Zmysł Wspólny

Dlaczego w życiu prywatnym ludzie przeważnie posługują się zdrowym rozsądkiem, a w życiu społeczno-politycznym na ogół nie?

Cezary Kaźmierczak przyznaje wprost, że ten zbiór tekstów jest efektem zdziwienia — i to pytanie przewija się przez wszystkie.

Dwa światy, które wcale się nie różnią

Autor opisuje zjawisko, które każdy zna z własnego doświadczenia, a rzadko nazywa.

Ta sama osoba, która w domu nie wyda pieniędzy, których nie ma, i nie uwierzy w obietnicę bez pokrycia, w sprawach publicznych przyjmuje jedno i drugie bez zastrzeżeń. Wygląda to tak, jakby były to dwa światy — dwa odmienne porządki logiczne.

Tymczasem, jak zauważa Kaźmierczak, poza skalą niczym się one nie różnią.

Dlaczego zdrowy rozsądek przegrywa

Autor formułuje przy tym diagnozę, która tłumaczy, dlaczego jest z tym coraz gorzej.

Zdrowy rozsądek jest obecnie w defensywie. Ludzie chcą szczęścia i prostoty, a on tego nie oferuje.

To wyjaśnienie jest uczciwsze niż typowe narzekanie na poziom debaty. Rozwiązanie rozsądne zwykle brzmi gorzej niż rozwiązanie proste — bo wymaga kompromisów, cierpliwości i przyznania, że czegoś nie da się mieć naraz. Konkuruje więc z obietnicami, których nie może złożyć.

Zmysł wspólny jako kompas

Mimo tej diagnozy autor deklaruje coś, co nadaje całości ton:

„Staram się wierzyć, że ten zmysł wspólny stanie się dominującym wyznacznikiem życia publicznego — że będzie kompasem, według którego będziemy dokonywać wyborów i wskazywać rozwiązania”.

Temu przekonaniu poświęcona jest, jak sam pisze, większość jego tekstów.

Skąd wzięło się to spojrzenie

Cezary Kaźmierczak od lat zajmuje się sprawami przedsiębiorców i ich relacji z państwem — a to perspektywa, która szczególnie wyostrza opisane w tej książce zjawisko.

Przedsiębiorca musi na co dzień stosować rachunek, którego w debacie publicznej nikt nie wymaga: policzyć koszty, sprawdzić, czy się bilansuje, i ponieść konsekwencje błędu. Zderzenie tego nawyku z językiem polityki jest źródłem zdziwienia, od którego zaczyna się ten zbiór.

Dla kogo jest ta książka?

• Dla przedsiębiorców – bo z tej perspektywy została napisana
• Dla śledzących debatę publiczną – z narzędziem do jej oceny
• Dla zmęczonych skrajnościami – autor konsekwentnie szuka trzeciej drogi: rozsądku
• Dla czytelników felietonów – to zbiór krótkich tekstów, do czytania w dowolnej kolejności
• Dla zainteresowanych polityką gospodarczą – zwłaszcza w polskim wydaniu

Na koniec

Kaźmierczak nie proponuje programu politycznego. Proponuje coś skromniejszego i trudniejszego: żeby w sprawach publicznych stosować ten sam sposób myślenia, którego używamy we własnych.

Czy zgodziłbyś się prywatnie na warunki, które popierasz publicznie?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest książka „Zmysł Wspólny”?

To zbiór tekstów Cezarego Kaźmierczaka poświęconych pytaniu, dlaczego ludzie w życiu prywatnym posługują się zdrowym rozsądkiem, a w życiu społeczno-politycznym na ogół nie, choć poza skalą oba te obszary niczym się nie różnią.

Dlaczego autor napisał tę książkę?

Jak sam przyznaje, jest ona efektem zdziwienia. Nie przestaje go zadziwiać rozbieżność między sposobem myślenia stosowanym prywatnie a tym używanym w sprawach publicznych.

Dlaczego zdrowy rozsądek jest w defensywie?

Zdaniem autora dlatego, że ludzie chcą szczęścia i prostoty, a zdrowy rozsądek tego nie oferuje. Konkuruje więc z obietnicami, których sam nie może złożyć.

Czym jest tytułowy zmysł wspólny?

To zdrowy rozsądek stosowany w życiu publicznym. Autor wyraża nadzieję, że stanie się on dominującym wyznacznikiem życia publicznego oraz kompasem przy dokonywaniu wyborów i wskazywaniu rozwiązań.

Jaka jest forma tej książki?

To zbiór krótkich tekstów, które można czytać wybiórczo i w dowolnej kolejności.