Psychologia tłumu - Gustav Le Bon

Psychologia tłumu

Rok 1895. Gustave Le Bon opisuje, jak zachowuje się człowiek, który przestaje być jednostką i staje się częścią masy: impulsywny, zmienny, drażliwy, podatny na sugestie, przesadny w emocjach, nietolerancyjny.

Kilkadziesiąt lat później masy doszły do władzy. To tłum w znacznej mierze wyniósł na szczyt Lenina, Mussoliniego i Hitlera.

Pierwsza taka próba w historii nauki

Gustave Le Bon (1841–1931) należy do ojców psychologii społecznej, a „Psychologia tłumu” to pierwsza w historii nauki próba psychologicznej analizy zachowań ludzkiego tłumu. Do dziś jest dziełem niezwykle często przywoływanym w analizach społecznych — nie z sentymentu, lecz dlatego, że opisany w nim mechanizm wciąż działa.

Le Bon nie zatrzymuje się na charakterystyce. Poddaje analizie czynniki wpływające na działanie tłumu i ocenia rolę wiecowych przywódców — tych, którzy potrafią zamienić zbiorowisko ludzi w narzędzie.

Klasyfikacja, która wciąż prowokuje

Autor dokonuje również klasyfikacji tłumów, a jeden z jej elementów do dziś budzi emocje: zgromadzenia parlamentarne nazywa tłumami heterogenicznymi. Nie jest w tym neutralny — Le Bon jest elitarystą i wyraźnie opowiada się za rządami elit.

Warto o tym wiedzieć przed lekturą. To nie jest bezstronny opis zjawiska, lecz analiza prowadzona z określonej pozycji światopoglądowej, którą autor otwarcie deklaruje.

Czego dowiesz się z tej książki?

• Jak zmienia się człowiek w tłumie – i dlaczego traci cechy, które ma jako jednostka
• Co uruchamia zbiorowe emocje – czynniki wpływające na zachowanie mas
• Jaka jest rola przywódcy – zwłaszcza tego przemawiającego do tłumu
• Jakie są rodzaje tłumów – wraz z kontrowersyjną klasyfikacją zgromadzeń parlamentarnych
• Dlaczego to dzieło uznano za prorocze – w świetle wydarzeń dwudziestego wieku

Dla kogo jest ta książka?

• Dla studiujących psychologię społeczną – to jeden z tekstów założycielskich dyscypliny
• Dla zainteresowanych socjologią i politologią – analizy Le Bona wracają w obu tych dziedzinach
• Dla obserwatorów polityki – którzy chcą zrozumieć mechanikę wieców i kampanii
• Dla ludzi mediów i marketingu – bo perswazja wobec masy działa inaczej niż wobec jednostki
• Dla czytelników klasyki – szukających źródeł współczesnych pojęć

Dlaczego wciąż się ją czyta

Mimo upływu ponad stu lat od powstania wiele zawartych w niej spostrzeżeń — i ostrzeżeń — pozostaje aktualnych. Zmieniły się narzędzia: zamiast placu jest sieć, zamiast mówcy na trybunie algorytm i kilka wyrazistych kont. Mechanizm został ten sam.

Ile z Twoich ostatnich silnych reakcji było naprawdę Twoich?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest „Psychologia tłumu” Gustave'a Le Bona?

„Psychologia tłumu” to pierwsza w historii nauki próba psychologicznej analizy zachowań ludzkiego tłumu. Le Bon charakteryzuje tłum jako impulsywny, zmienny, drażliwy, podatny na sugestie, przesadny w emocjach i nietolerancyjny, analizuje czynniki wpływające na jego działanie oraz ocenia rolę wiecowych przywódców.

Kim był Gustave Le Bon?

Gustave Le Bon (1841–1931) należy do ojców psychologii społecznej. Jego „Psychologia tłumu”, napisana w 1895 roku, do dziś jest bardzo często przywoływana w analizach społecznych.

Dlaczego książkę uznaje się za proroczą?

Powstała w 1895 roku, a wkrótce potem masy doszły do władzy — to tłum w znacznej mierze doprowadził do władzy Lenina, Mussoliniego i Hitlera. Wiele spostrzeżeń i ostrzeżeń zawartych w książce pozostaje aktualnych mimo upływu ponad stu lat.

Czy Le Bon jest neutralny w swoich ocenach?

Nie. Le Bon jest elitarystą i wyraźnie opowiada się za rządami elit. W swojej klasyfikacji tłumów nazywa zgromadzenia parlamentarne tłumami heterogenicznymi, co pokazuje jego stosunek do demokracji masowej.