Książę - Niccolo Machiavelli

Książę

Napisany prawie pięć wieków temu. Wciąż kształtuje myślenie liderów na całym świecie.

Ponadczasowe dzieło o władzy, strategii i podstępie — i jedna z tych książek, po których trudno patrzeć na politykę i biznes tak jak wcześniej.

Skąd się wziął

Niccolò Machiavelli napisał „Księcia”, zainspirowany osobą Cezara Borgii — syna papieża Aleksandra VI, włoskiego polityka, kardynała i księcia Romanii.

Celność nieprzebrzmiałych spostrzeżeń, ich przenikliwość i złożoność sprawiły, że jest to dziś jedna z najważniejszych książek wszech czasów i koronna pozycja w dziejach filozofii społecznej.

Zdania, które przetrwały pięć stuleci

Siła tej książki tkwi w formułach, których nie da się zapomnieć. Jedna z najczęściej cytowanych brzmi:

„Ludzi należy albo zjednywać sobie pieszczotą, albo niszczyć, bo za drobne krzywdy będą się mścili, a doznawszy wielkich, nie będą już w stanie”.

To zdanie oddaje całą metodę autora: Machiavelli nie ocenia, tylko opisuje mechanizm i wyciąga z niego konsekwencje. Nie twierdzi, że tak być powinno — twierdzi, że tak jest, i że władca, który to zignoruje, przegra z tym, który to rozumie.

Podobnie działa inna z jego tez: „Ten, kto ma władzę, nie musi nikogo za nic przepraszać”.

Książę to dziś prezes

Największą zaletą tej lektury jest jej przekładalność. Tytułowy Książę to współczesny szef, boss, prezes — po prostu Pierwszy.

To człowiek trzeźwo i logicznie myślący, obdarzony domieszką demonizmu, stawiający cel zawsze wyżej niż środki, używający medialnych sztyletów i zatrutych pomówień.

Machiavelli pisał o dworach renesansowych Włoch, ale skuteczne sposoby w polityce, biznesie i życiu nie zmieniły się aż tak bardzo. Manipulacje, okrucieństwo i podstęp, okraszone inteligencją i precyzyjnie dopracowaną taktyką, praktykowane są dziś z równym oddaniem.

Czy kiedykolwiek przestało być aktualne zdanie: „Politykowi nie wolno być niewolnikiem własnych słów”?

Dlaczego to nie jest podręcznik cynizmu

Wbrew potocznemu wyobrażeniu wartość tej książki nie polega na tym, że uczy manipulować. Polega na tym, że pozwala rozpoznać manipulację prowadzoną wobec Ciebie.

Kto odważy się po nią sięgnąć, przekona się lub utwierdzi w przekonaniu, że opisane metody są w użyciu. To wiedza równie przydatna w obronie, co w ataku — a bez niej zachowania, które mają logikę, wyglądają jak przypadek albo zła wola.

Kim był autor

Niccolò di Bernardo dei Machiavelli urodził się 3 maja 1469 roku we Florencji i zmarł 21 czerwca 1527 roku w tym samym mieście. Był prawnikiem, filozofem, pisarzem społecznym i politycznym, historykiem oraz dyplomatą — jedną z czołowych postaci włoskiego Odrodzenia i twórcą doktryny politycznej zwanej makiawelizmem.

Leo Strauss nazwał go „odkrywcą znacznie większym od samego Krzysztofa Kolumba”.

Jest też autorem poematów, nowel i komedii obyczajowych, w tym „Mandragory”, oraz prac takich jak „Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Tytusa Liwiusza”, „O sztuce wojennej” i „Historie florenckie”.

O sile jego oddziaływania świadczy fakt, że w 1559 roku jego pisma trafiły na indeks ksiąg zakazanych.

Dla kogo jest ta książka?

• Dla menedżerów i przedsiębiorców – bo Książę to dziś prezes, a nie władca renesansowego państwa
• Dla zainteresowanych polityką – to fundament myślenia o władzy jako takiej
• Dla czytelników klasyki – jedna z najważniejszych książek w dziejach filozofii społecznej
• Dla negocjujących i zarządzających konfliktem – opisane mechanizmy są wciąż w użyciu
• Dla chcących rozpoznawać manipulację – bo to lektura równie przydatna w obronie

Na koniec

Machiavelli sam podsumował swoje towarzystwo z charakterystyczną dla siebie ironią: „Chcę iść do piekła, nie do nieba. W piekle będę miał towarzystwo papieży, królów i książąt”.

Ile z tego, co opisał pięćset lat temu, rozpoznajesz w świecie, w którym pracujesz?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest „Książę” Machiavellego?

To ponadczasowe dzieło traktujące o władzy, strategii i podstępie. Autor napisał je prawie pięć wieków temu, zainspirowany osobą Cezara Borgii, syna papieża Aleksandra VI, i opisał w nim metody zdobywania oraz utrzymywania władzy.

Czy ta książka jest nadal aktualna?

Tak. Tytułowy Książę to współczesny szef, boss, prezes, po prostu Pierwszy, a skuteczne sposoby w polityce, biznesie i życiu nie zmieniły się aż tak bardzo. Opisane metody są praktykowane także dzisiaj.

Kim był Niccolò Machiavelli?

To prawnik, filozof, pisarz społeczny i polityczny, historyk oraz dyplomata, jedna z czołowych postaci włoskiego Odrodzenia i twórca doktryny politycznej zwanej makiawelizmem. Urodził się w 1469 roku we Florencji i tam też zmarł w 1527 roku.

Jakie inne dzieła napisał ten autor?

Poematy, nowele i komedie obyczajowe, w tym „Mandragorę”, a także „Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Tytusa Liwiusza”, „O sztuce wojennej” oraz „Historie florenckie”.

Czy pisma Machiavellego były zakazane?

Tak. W roku 1559 jego pisma znalazły się na indeksie ksiąg zakazanych.