Intelektualiści mądrzy i niemądrzy - Thomas Sowell

Intelektualiści mądrzy i niemądrzy

Ktoś formułuje ideę. Dziennikarze ją rozpowszechniają. Nauczyciele przekazują dalej. Ustawodawcy zamieniają w przepis, urzędnicy w procedurę, sędziowie w wyrok.

I nikt na żadnym etapie nie odpowiada za skutki.

Grupa społeczna, której nikt nie zbadał

Thomas Sowell zaczyna od obserwacji, która wydaje się oczywista dopiero po jej wypowiedzeniu: prawdopodobnie nigdy w dziejach ludzkości intelektualiści nie odgrywali w społeczeństwie większej roli niż obecnie.

Kiedy elity wytwarzające idee otoczone są licznym wianuszkiem osób, które je rozpowszechniają — dziennikarzami, nauczycielami, ustawodawcami, urzędnikami, sędziami i innymi przedstawicielami inteligencji — ich wpływ na kierunek ewolucji społecznej może być znaczący, a nawet decydujący.

A jednocześnie, jak zauważa autor: dużo wiemy na temat życiorysów oraz ideologii poszczególnych prominentnych intelektualistów, lecz systematyczne analizy istoty oraz roli intelektualistów jako grupy społecznej są nadal rzadko spotykane.

Ambicja tej książki

Sowell formułuje ją wprost: ta praca ma ambicję być właśnie taką analizą — badać kierunek, w którym inteligencja prowadzi nasze społeczeństwo oraz, ogólniej rzecz biorąc, zachodnią cywilizację.

To przesunięcie punktu ciężkości ma znaczenie. Zamiast oceniać poszczególne poglądy, autor przygląda się mechanizmowi: jak idee powstają, kto je przenosi i co dzieje się, gdy trafiają do systemu, w którym nikt nie ponosi kosztów pomyłki.

Dla kogo jest ta książka?

Autor określa czytelnika sam: to książka przeznaczona dla osób skłonnych przyłączyć się do jego „podróży ku zrozumieniu” intelektualistów — czyli dość pokaźnej grupy ludzi żyjących wśród nas, których działalność ma niezmiernie istotny wpływ na poszczególne państwa, a nawet całą cywilizację.

• Dla obserwatorów debaty publicznej – którzy chcą zrozumieć jej mechanizm, nie tylko treść
• Dla studentów socjologii i politologii – jako analiza grupy społecznej rzadko badanej wprost
• Dla dziennikarzy i nauczycieli – bo książka dotyczy również ich roli w tym łańcuchu
• Dla czytelników Sowella – znających jego wcześniejsze prace
• Dla zainteresowanych myślą wolnorynkową – z której perspektywy autor prowadzi wywód

Na koniec

Sowell nie pyta, czy intelektualiści mają rację. Pyta o coś trudniejszego: co się dzieje, gdy jej nie mają — i kto wtedy płaci rachunek.

Ile idei, którymi kierujesz się na co dzień, sprawdziłeś, a ile przyjąłeś, bo powtarzali je wszyscy dookoła?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest książka „Intelektualiści mądrzy i niemądrzy”?

Thomas Sowell analizuje w niej istotę i rolę intelektualistów jako grupy społecznej oraz bada kierunek, w którym inteligencja prowadzi społeczeństwo i zachodnią cywilizację. Zwraca uwagę, że systematyczne analizy tej grupy są wciąż rzadko spotykane.

Kogo autor zalicza do tej grupy?

Sowell pisze o elitach wytwarzających idee oraz o licznym gronie osób, które je rozpowszechniają — dziennikarzach, nauczycielach, ustawodawcach, urzędnikach, sędziach i innych przedstawicielach inteligencji.

Dlaczego autor uważa ten temat za ważny?

Ponieważ, jak zauważa, prawdopodobnie nigdy w dziejach ludzkości intelektualiści nie odgrywali w społeczeństwie większej roli niż obecnie, a ich wpływ na kierunek ewolucji społecznej może być znaczący, a nawet decydujący.

Dla kogo jest ta książka?

Autor kieruje ją do czytelników skłonnych przyłączyć się do jego „podróży ku zrozumieniu” intelektualistów — grupy ludzi, których działalność ma istotny wpływ na państwa, a nawet na całą cywilizację.