Poznaliśmy już życiowe zasady Jordana Petersona, więc teraz może czas na bardziej biznesowe „Zasady” Raya Dalio?

A kto to taki? Ray Dalio jest inwestorem, miliarderem, założycielem i szefem największego na świecie funduszu hedgingowego Bridgewater Associates. Dalio postawił sobie w przeszłości cel, jakim była praca dająca poczucie sensu oraz wartościowe relacje z ludźmi, którzy mieli mu w tej pracy towarzyszyć. Następnie metodą prób i błędów znalazł strategię, która umożliwiła mu spełnienie tego celu: radykalna przejrzystość i algorytmiczne podejmowanie decyzji.

Ray Dalio przyjął bardzo produktywne podejście do błędów i problemów. Zaczął traktować je jako zagadki, których rozwiązanie raz a dobrze pozwala uniknąć powielania ich w przyszłości. W rozwiązaniach tych, wypracowanych w odpowiedzi na specyficzne sytuacje, zdarzenia i wyzwania, Dalio szukał powtarzających się schematów. Gdy taki znajdował, formułował konkretną zasadę wskazującą, jak należy postępować, by się od danego rodzaju błędów na dobre uwolnić. Wraz z biegiem lat i przyrostem doświadczenia w biznesie Dalio stworzył swoiste kompendium zasad pomocnych w życiu i pracy.

Ta książka to właściwie autobiografia Donalda J. Trumpa, w której przekonuje on ludzi, dlaczego powinien zostać wybrany na 45. prezydenta Stanów Zjednoczonych. To pierwsza tego rodzaju praca, a ponieważ na temat kandydatury Donalda Trumpa roi się w mediach od niedopowiedzeń, zmyśleń i zwyczajnych kłamstw, jest to książka ważna. Jeśli nawet  Donald Trump nie zostanie wybrany na prezydenta USA, jego kampania i program wyborczy pozostaną głęboko w świadomości Amerykanów i – bez względu na wynik wyborów – trzeba je będzie brać pod uwagę.

W całej udokumentowanej historii ludzkości nigdy nie zdołano ustanowić takiego porządku społecznego, który by nie prowadził do zinstytucjonalizowanego gwałcenia wolności, pokoju i sprawiedliwości – czyli takiego porządku, w którym człowiek mógłby w pełni realizować swoje możliwości. Brak powodzenia na tym polu jest konsekwencją faktu, że myśliciele nigdy nie pojęli wystarczająco jasno i wyraźnie trzech rzeczy, a mianowicie: 1 – jaka jest ludzka natura, 2 – jakiego społeczeństwa potrzebuje człowiek, by realizować w pełni swoje możliwości, 3 – w jaki sposób zbudować takie społeczeństwo i zapewnić mu trwanie.

Większość samozwańczych planistów i inżynierów społecznych nie brała nawet pod uwagę, że natura człowieka jest specyficzna. Uważali oni człowieka za coś bezgranicznie plastycznego, za wytwór środowiska kulturowego lub gospodarczego, rodzaj bezkształtnej, nieposiadającej tożsamości masy, którą należy wymodelować zgodnie z ich wyobrażeniami. Ów brak zrozumienia, że człowiek ma specyficzną naturę określającą szczególny sposób jego działania, stał się przyczyną przelania morza łez i krwi… gdy projektanci społeczeństw usiłowali rozebrać człowieka na części i poskładać z powrotem w formie, która bardziej im odpowiadała.

(…) W 1987 roku Ronald Reagan stojąc przed Bramą Brandenburską wezwał przywódcę Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego: „Panie Gorbaczow, niech pan zniszczy ten mur”. Świat dzielił się wtedy na dwie skrajnie odmienne politycznie półkule – kolektywny Wschód z Rosją i Chinami na czele oraz kapitalistyczną Amerykę na Zachodzie. Ów podział był oczywisty. Co więcej Stany Zjednoczone pełniły wówczas rolę swego rodzaju strażnika wolności aktywnie promując model amerykański i sprzeciwiając się wszelkim przejawom łamania naturalnych praw człowieka na całym świecie. To Ameryce w dużej mierze zawdzięczamy upadek Związku Radzieckiego i oswobodzenie narodów Europy Wschodniej.

Trzy dekady później polityczny krajobraz kuli ziemskiej prezentuje się zupełnie inaczej. Rosja i Chiny, choć niewątpliwie pozostają krajami totalitarnymi, otwierają się gospodarczo na świat, podczas gdy Ameryka powoli, lecz konsekwentnie podąża w stronę socjalizmu. Dziś Ameryka nie ciągnie Europy w górę; dziś Europa ciągnie Amerykę w dół. Europejskie systemy zdrowotne i emerytalne dające obywatelom złudne poczucie bezpieczeństwa w Ameryce stawia się obecnie jako – o ironio – wzory do naśladowania. Jak wiele może zmienić się przez niespełna trzydzieści lat.

Czy bieda jest błogosławiona, a bogactwo przeklęte?

W przekonaniu przeciętnego polskiego duchownego, liberalizm źle się kojarzy. Doktryna ta jest traktowana raczej jako narzędzie antychrysta niż bogobojnego katolika. Liberalizm (mylony często z libertynizmem) to źle pojęte wyzwolenie, ucieczka od Boga, słowem to grzech. Tymczasem liberalizm, jak niewiele innych prądów umysłowych, jest bliski nauczaniu Chrystusa, który w swoich naukach uwalniał człowieka z więzów opresyjnej władzy i zakazów odbierających mu godność i wolną wolę. Stąd, wiodący filozof katolicyzmu, św. Tomasz z Akwinu traktowany jest przez liberałów jak ojciec intelektualny tego nurtu. Najbardziej liberalna z wszystkich szkół ekonomicznych, szkoła austriacka, traktuje św. Tomasza wręcz jako swego założyciela.
Katolicyzm był narzędziem wyrwania się ze zniewolenia, uwolnienia człowieka od przemocy, tak aby sam, świadomie wybierał drogę, która poprowadzi go – albo i nie poprowadzi – do królestwa Bożego. Przeciwieństwem liberalizmu jest dyktatura; czy to kolektywu, czy różnej maści autokratów, starających się zastąpić „bogów” na ziemi. Liberalizm to wolność. Bez względu czy dotyczy ona działalności gospodarczej i ekonomii, czy wartości duchowych. Dlatego, jeśli ktoś uważa, że obok ekonomii liberalnej istnieje równie zasadna ekonomia nieliberalna, to albo jest w błędzie, albo chce nas oszukać. O tym właśnie mówi książka, którą Szanowny Czytelniku masz właśnie w swych rękach.