Mindfuck. Cambridge Analytica, czyli jak popsuć demokrację - Christopher Wylie

Mindfuck. Cambridge Analytica, czyli jak popsuć demokrację

Kradną Twoje dane. Włamują Ci się do mózgu. Rządzą światem.

Christopher Wylie wie o tym więcej niż ktokolwiek — bo sam to zbudował.

Wyznanie współtwórcy

Autor nie ustawia się w roli obserwatora. Otwiera książkę deklaracją odpowiedzialności:

„Jako jeden z twórców Cambridge Analytiki ponoszę współodpowiedzialność za to, co się wydarzyło. Podobnie jak wiele osób z branży nowoczesnych technologii, działałem szybko, tworzyłem potężne narzędzia, a kiedy zdałem sobie sprawę, co zepsułem, było już za późno”.

To zdanie tłumaczy, dlaczego ta książka różni się od wszystkich innych o aferze Cambridge Analytiki. Nie jest rekonstrukcją zrobioną z zewnątrz, tylko relacją człowieka, który projektował narzędzia od środka.

17 marca 2018

Tego dnia Wylie dał się poznać światu jako sygnalista w jednej z największych afer politycznych ostatniego dziesięciolecia. W „Guardianie” i „New York Timesie” ukazały się wyniki rocznego śledztwa dziennikarskiego obu redakcji, oparte na ujawnionych przez niego informacjach.

Dotyczyły one działań Cambridge Analytiki, brytyjskiej firmy doradztwa politycznego, oraz ich wpływu na wynik referendum w sprawie Brexitu i na wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych.

Jak narzędzie do walki z ekstremizmem zmieniło właściciela

Na pierwszy rzut oka trudno sobie wyobrazić, by Wylie mógł odegrać kluczową rolę w operacjach polegających na eksploracji danych użytkowników Facebooka. Jest zdeklarowanym liberałem.

Miał zaledwie 24 lata, kiedy zdobył pracę w londyńskiej firmie pracującej dla Ministerstwa Obrony Wielkiej Brytanii. Powierzono mu zadanie stworzenia zespołu naukowców, który miał opracować narzędzia do namierzania i zwalczania w internecie radykalnego ekstremizmu.

Narzędzia te praktycznie natychmiast zaczęły być wykorzystywane do partykularnych celów politycznych. Tak właśnie narodziła się Cambridge Analytica.

To najważniejsza lekcja płynąca z tej historii i powód, dla którego wykracza ona poza jedną firmę. Technologia zaprojektowana do wykrywania podatności na radykalizację działa równie dobrze, gdy celem jest wywołanie tej podatności zamiast jej neutralizowania.

Operacja amerykańska

Książka ujawnia kulisy działań firmy w Stanach Zjednoczonych. Zasilona finansowo przez tajemniczego miliardera Roberta Mercera, Cambridge Analytica zajęła się realizacją wizji Steve'a Bannona, politycznego stratega pragnącego odmienić oblicze Stanów Zjednoczonych.

Skala jest kluczowa dla zrozumienia tej historii. Korzystając z olbrzymiego zasobu pozyskanych z Facebooka danych, które szczegółowo charakteryzowały ponad 87 milionów użytkowników platformy, firma rozbiła, spolaryzowała i zantagonizowała amerykańskie społeczeństwo.

Bannon trafnie zdiagnozował drzemiące wśród amerykańskich wyborców napięcia. W 2016 roku zdobył dzięki Cambridge Analytice dane, które nie tylko potwierdziły jego intuicję, ale mogły zostać natychmiast przetestowane na poligonie doświadczalnym, jakim okazały się wybory prezydenckie.

Śledztwo i powiązania

Wylie doprowadził do wszczęcia dochodzenia, które miało zbadać największe przestępstwo związane z ochroną danych w historii. Ujawnił przy tym powiązania Cambridge Analytiki, Donalda Trumpa, Facebooka, WikiLeaks, rosyjskiej agentury i międzynarodowych hakerów.

Nie tylko demaskatorska relacja

Opowieść Wyliego jest żywiołowo napisana i czyta się lepiej niż niejedna powieść sensacyjna. To jednak przede wszystkim poważne ostrzeżenie o zagrożeniach, jakie niosą nowoczesne technologie i potężne narzędzia informatyczne.

Autor unaocznia nadużycia i beztroskę ich twórców — potentatów rynku ekonomii uwagi — a także wskazuje wrażliwe punkty systemów demokratycznych.

Najbardziej niepokojąca teza dotyczy jednak przyszłości, nie przeszłości. To, co wydarzyło się w roku 2016, było zaledwie próbnym rozruchem machiny manipulacji. Bezwzględni gracze wciąż czyhają na Twoje dane i chcą przejąć kontrolę nad tym, co myślisz.

Dla kogo jest ta książka?

• Dla zainteresowanych prywatnością danych – to opis największej sprawy tego typu w historii
• Dla śledzących politykę – Brexit i wybory 2016 opisane od strony technologii
• Dla pracujących w marketingu i technologii – bo mechanizmy są tu te same co w reklamie
• Dla czytelników reportażu – książka czyta się jak powieść sensacyjna
• Dla użytkowników mediów społecznościowych – czyli praktycznie dla każdego

Na koniec

To relacja człowieka, który zbudował narzędzie, patrzył, jak zostaje użyte przeciwko wszystkiemu, w co wierzył, i postanowił opisać, jak dokładnie do tego doszło.

Ile o Tobie wie firma, o której istnieniu nigdy nie słyszałeś?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest książka „Mindfuck”?

To relacja Christophera Wyliego, jednego z twórców Cambridge Analytiki, który 17 marca 2018 roku ujawnił działania tej brytyjskiej firmy doradztwa politycznego oraz ich wpływ na wynik referendum w sprawie Brexitu i na wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych.

Jak powstała Cambridge Analytica?

Wylie w wieku 24 lat dostał pracę w londyńskiej firmie działającej dla brytyjskiego Ministerstwa Obrony, gdzie miał stworzyć zespół naukowców opracowujący narzędzia do namierzania i zwalczania w internecie radykalnego ekstremizmu. Narzędzia te niemal natychmiast zaczęto wykorzystywać do partykularnych celów politycznych.

Ilu użytkowników Facebooka dotyczyła ta sprawa?

Cambridge Analytica korzystała z olbrzymiego zasobu pozyskanych z Facebooka danych, które szczegółowo charakteryzowały ponad 87 milionów użytkowników platformy.

Jakie powiązania ujawnił autor?

Doprowadził do wszczęcia dochodzenia w sprawie największego przestępstwa związanego z ochroną danych w historii, ujawniając przy tym związki Cambridge Analytiki, Donalda Trumpa, Facebooka, WikiLeaks, rosyjskiej agentury i międzynarodowych hakerów.

Czy zagrożenie opisane w książce nadal istnieje?

Zdaniem autora tak. To, co wydarzyło się w roku 2016, było zaledwie próbnym rozruchem machiny manipulacji, a bezwzględni gracze wciąż czyhają na dane użytkowników i chcą przejąć kontrolę nad tym, co myślą.