52 mity o kapitalizmie - Lawrence Reed

52 mity o kapitalizmie

Pięćdziesiąt dwa krótkie eseje. Każdy obala jeden powszechnie powtarzany zarzut wobec kapitalizmu.

Zbiór, który równie dobrze mógłby nazywać się katechizmem wolnorynkowca.

Kto to zebrał

Profesor Lawrence Reed jest ekonomistą, działaczem wolnorynkowym i prezesem największego oraz najstarszego amerykańskiego think tanku promującego wolność gospodarczą — Foundation for Economic Education.

Wybrał świetne, zwięzłe i konkretne teksty obalające najbardziej pospolite mity na temat kapitalizmu, tworząc z nich jeden uporządkowany zbiór.

Format, który decyduje o użyteczności

Największą zaletą tej książki jest jej konstrukcja. Eseje są krótkie i przystępne, wywody prowadzone w ciekawym tonie, a cała argumentacja dodatkowo podsumowana w punktach na końcu każdego rozdziału.

To ma bardzo praktyczne znaczenie. Argument, którego nie da się przypomnieć sobie w trakcie rozmowy, jest bezużyteczny — a podsumowanie w punktach zamienia esej w coś, co zostaje w pamięci i daje się przywołać.

Rozróżnienie, które przewija się przez całą książkę

To najważniejszy wątek tego zbioru i warto go zrozumieć niezależnie od własnych poglądów.

Autorzy wielokrotnie podkreślają różnicę między prawdziwym wolnorynkowym kapitalizmem a obecnym systemem „trzeciej drogi”, którego niesprawiedliwości krytykuje się w mediach jako wady wolnego rynku, a którego zalety — czyli produkcję bogactwa — zawłaszcza się w imię sprawiedliwości społecznej.

Z tego rozróżnienia wynika teza o chciwości, sformułowana odważniej, niż zwykle się o niej mówi. W ustroju prawdziwie kapitalistycznym chciwość orientuje wysiłki ludzkie ku zaspokajaniu potrzeb konsumentów — bo tylko tak można na niej zarobić. Dopiero sprzedajność polityków ujawnia ciemną stronę tej skądinąd pozytywnej emocji, umożliwiając zarabianie na przywilejach zamiast na klientach.

Argumenty, nie hasła

To książka, która ma dostarczyć amunicji do politycznej wymiany opinii. Eseje demaskują błędy w rozumowaniu przeciwników wolnego rynku — zarówno tych świadomych, jak i tych, którzy po prostu powtarzają zasłyszane tezy.

Zakres tematów jest szeroki i często zaskakujący. Wiele esejów opiera się na danych, które wprost przeczą powszechnym wyobrażeniom — na przykład tym dotyczącym stanu lasów w krajach rozwiniętych, gdzie wbrew intuicji ich powierzchnia od dziesięcioleci rośnie.

Książka do dawania dalej

Wydawca formułuje wprost, jak widzi jej zastosowanie: zachęca do obdarowywania nią osób niezaangażowanych politycznie ani ideowo — rodziców, dziadków, znajomych, a przede wszystkim młodzieży.

Uzasadnienie jest pragmatyczne. Łatwiej wyjaśnić komuś, jak działa gospodarka, zanim wyrobi sobie zdanie, niż potem je zmieniać — a przystępny format tych esejów sprawia, że zainteresują nie tylko oczytanych, ale też zupełnych laików.

Dla kogo jest ta książka?

• Dla dyskutujących o gospodarce – to zbiór gotowych, uporządkowanych argumentów
• Dla laików – eseje nie wymagają przygotowania ekonomicznego
• Dla młodzieży – wydawca wskazuje ją jako głównego adresata
• Dla czytających fragmentami – każdy esej jest samodzielną całością
• Na prezent – zwłaszcza dla osób, które o ekonomii nie czytają

Na koniec

To książka z wyraźnie zadeklarowanym stanowiskiem i nie udaje inaczej. Jej wartość polega na tym, że podaje argumenty jednej strony sporu w wersji zwięzłej, uporządkowanej i możliwej do zapamiętania.

Ile z tego, co „wszyscy wiedzą” o kapitalizmie, sprawdziłeś samodzielnie?

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest książka „52 mity o kapitalizmie”?

To zbiór krótkich esejów obalających najbardziej pospolite mity na temat kapitalizmu, wybranych i uporządkowanych przez profesora Lawrence'a Reeda. Argumentacja każdego rozdziału jest dodatkowo podsumowana w punktach.

Kim jest Lawrence Reed?

To ekonomista, działacz wolnorynkowy i prezes największego oraz najstarszego amerykańskiego think tanku promującego wolność gospodarczą, Foundation for Economic Education.

Czy trzeba znać się na ekonomii, żeby ją czytać?

Nie. Eseje są krótkie i przystępne, a wywody prowadzone w ciekawym tonie, dzięki czemu zainteresują nie tylko oczytanych zwolenników wolnego rynku, ale także laików.

Jakie rozróżnienie przewija się przez całą książkę?

Różnica między prawdziwym wolnorynkowym kapitalizmem a obecnym systemem „trzeciej drogi”, którego niesprawiedliwości krytykuje się jako wady wolnego rynku, a którego zalety, czyli produkcję bogactwa, zawłaszcza się w imię sprawiedliwości społecznej.

Czy ta książka nadaje się na prezent?

Tak. Wydawca wprost zachęca do obdarowywania nią osób niezaangażowanych politycznie czy ideowo: rodziców, dziadków, znajomych, a przede wszystkim młodzieży.